تتر یکی از ارزهای دیجیتال کلیدی در بازار کریپتو است و اتفاقاتی که برای آن میافتد و اخباری که درباره این ارز منتشر میشود، گاها میتواند روی روند قیمت کل بازار ارزهای دیجیتال تاثیرگذار باشد. یکی از شاخصهای مهم و تاثیرگذاری که بررسی آن برای تشخیص کل روند بازار کریپتو مهم محسوب میشود، دامیننس تتر است و در این مقاله از پیدار به بررسی این شاخص و نحوه رصد آن خواهیم پرداخت.
دامیننس تتر چیست؟
دامیننس تتر (Tether Dominance) در واقع یک شاخص مهم در بازار کریپتو است که نشان میدهد چه درصدی از کل سرمایه موجود در بازار ارزهای دیجیتال به استیبلکوین تتر (USDT) اختصاص دارد. وقتی این عدد بالا میرود، یعنی سرمایهگذاران ترجیح دادهاند داراییهای پرریسک مثل بیتکوین و آلتکوینها را بفروشند و پولشان را به تتر تبدیل کنند. به زبان ساده، رشد دامیننس تتر معمولاً نشانهای از ترس یا بیاعتمادی در بازار است.
دو حالت اصلی برای افزایش این شاخص وجود دارد. اولین حالت زمانی است که نقدینگی تازه وارد بازار میشود اما بیشتر بهصورت تتر باقی میماند، چون فعالان بازار تمایل ندارند مستقیم وارد خرید کوینها شوند. حالت دوم وقتی اتفاق میافتد که بازار نزولی است؛ در چنین شرایطی معاملهگران سرمایه خود را از ارزهای پرنوسان بیرون کشیده و به تتر پناه میبرند.
نکته جالب این است که بین دامیننس تتر و قیمت بیتکوین معمولاً یک رابطه معکوس دیده میشود. هر زمان قیمت بیتکوین صعودی باشد، سهم تتر در بازار کاهش مییابد، و برعکس، در دوران ریزشها دامیننس تتر جهش میکند. بسیاری از تحلیلگران برای بررسی شروع یا پایان روندهای صعودی و نزولی بازار، این شاخص را در کنار نمودار کلی بازار (TOTAL و TOTAL2) بررسی میکنند تا رفتار سرمایهگذاران را بهتر بسنجند. به بیان دیگر، دامیننس تتر نوعی دماسنج روانی بازار است؛ اگر بالا باشد یعنی بیشتر سرمایهگذاران منتظرند و احتیاط میکنند، و اگر پایین بیاید یعنی پول دوباره به سمت خرید بیتکوین و آلتکوینها سرازیر شده است. در ادامه با جزئیات بیشتری به بررسی تاثیر دامیننس تتر بر روی روند قیمت بیتکوین و بازار کریپتو میپردازیم.
بررسی اجمالی تتر
تتر بزرگترین استیبل کوین بازار کریپتو محسوب میشود و قیمت هر تتر معادل یک دلار آمریکا است. وقتی میگوییم استیبل کوین یعنی قیمت آن ارز ثابت است و تغییر نمیکند. یعنی قیمت تتر همواره معادل یک دلار آمریکا است و تغییر نمیکند. بهطوری که هماکنون در کشور خودمان ایران، بسیاری از افراد بهجای دلار، تتر خریداری میکنند و در کیف پولهای ارز دیجیتال خود نگه میدارند.
تتر در سال ۲۰۱۴ ابتدا با نام Realcoin معرفی شد و کمی بعد نامش به USDT تغییر کرد؛ هدف آن ساده بود: ایجاد ارزی دیجیتال با پشتوانه دلار که هر واحدش معادل یک دلار آمریکا باشد. نخستین نسخه روی پروتکل Omni و بلاکچین بیتکوین عرضه شد، اما به مرور روی شبکههای سریعتر مثل اتریوم و ترون هم گسترش یافت. از سال ۲۰۱۷ با رشد بیتکوین و هجوم سرمایهگذاران، استفاده از تتر جهش پیدا کرد و همزمان شایعاتی درباره کافی نبودن پشتوانه دلاری آن مطرح شد که بعدها به پروندههای حقوقی و پرداخت جریمه منجر گردید. با این حال، تتر توانست با ارائه گزارش ذخایر و افزایش شفافیت، جایگاه خود را حفظ کند و در سالهای بعد تبدیل به پرمعاملهترین رمزارز جهان شود؛ بهطوری که حجم معاملات روزانهاش حتی از بیتکوین هم فراتر رفت. امروز با ارزش بازاری بیش از صد میلیارد دلار و حضور روی چندین بلاکچین مختلف، تتر مهمترین استیبلکوین بازار و ستون نقدینگی دنیای کریپتو محسوب میشود.
چرا دامیننس تتر برای معاملهگران مهم است؟
همانطور که اشاره شد، کم یا زیاد شدن دامیننس تتر میتواند تاثیر شگرفی بر روند بازار کریپتو داشته باشد. به همین دلیل، معاملهگران همواره باید به این شاخص توجه کنند تا بتوانند در معاملات خودشان تصمیمات درستی بگیرند. این شاخص بیشترین تاثیر خودش را روی قیمت بیتکوین دارند و همه ما میدانیم که وقتی قیمت بیتکوین به عنوان پادشاه بازار افزایش یا کاهش پیدا کند، بالای ۸۰ درصد از ارزهای دیجیتال بازار کریپتو هم همسو با این ارز پیش خواهند رفت.
چه رابطهای میان دامیننس تتر و بیتکوین وجود دارد؟
رابطه میان دامیننس تتر و بیتکوین معمولا معکوس است. وقتی دامیننس تتر بالا میرود، یعنی بخش بزرگی از سرمایه بازار در قالب تتر نگهداری میشود و سرمایهگذاران تمایل کمتری به خرید بیتکوین و آلتکوینها دارند. این اتفاق معمولا زمانی میافتد که ترس در بازار کریپتو حاکم است و زمانی که دامیننس تتر بالا میرود، شاهد ریزش و کاهش قیمت در بازار کریپتو هستیم.
در مقابل وقتی دامیننس تتر کاهش پیدا میکند، به این معنی است که معاملهگران ترجیح میدهند تا بیشتر بیتکوین و آلتکوین خریداری کنند و در حال تبدیل سرمایه خود به این ارزهای دیجیتال هستند. وقتی این اتفاق میافتد شاهد افزایش قیمت بیتکوین و سایر آلتکوینها و حتی شروع آلتسیزن هستیم. در جدول زیر بهطور جزئی، سناریوهای افزایش و کاهش دامیننس تتر و تاثیر آن در بازار کریپتو بیان شده است:
| وضعیت دامیننس تتر | تفسیر بازار | اثر احتمالی بر بیتکوین و آلتکوینها |
| خیلی بالا (بیش از ۱۰٪) | سرمایهگذاران به شدت محتاط هستند؛ بیشتر نقدینگی در تتر مانده. احتمال نزول بازار بالاست. | فشار فروش بالا، احتمال ریزش قیمت بیتکوین و آلتکوینها. |
| بالا (۸ تا ۱۰٪) | جو بازار منفی یا خنثی است؛ سرمایهگذاران منتظرند. ریسک در بازار زیاد است. | حرکت خنثی یا نزولی ملایم برای بیتکوین؛ آلتکوینها رشد خاصی ندارند. |
| متوسط (۵ تا ۸٪) | بازار در وضعیت تعادل است؛ نه ترس شدید وجود دارد نه طمع زیاد. | بازار باثبات و قابل پیشبینیتر است؛ تغییرات شدید کمتر دیده میشود. |
| پایین (۳ تا ۵٪) | سرمایهگذاران وارد خرید آلتکوینها و بیتکوین شدهاند؛ جو کلی مثبت است. | شروع روند صعودی آلتسیزن؛ بیتکوین رشد میکند و آلتکوینها بیشتر. |
| خیلی پایین (زیر ۳٪) | اعتماد بسیار بالاست؛ تقریبا همه سرمایه در ارزهای پرریسک است. احتمال تشکیل سقف و اصلاح زیاد میشود. | خطر حباب و ریزش شدید پس از رشد سریع؛ احتمال اصلاح سنگین وجود دارد. |
رابطه میان دامیننس تتر و دامیننس بیتکوین
علاوه بر دامیننس تتر، یکی دیگر از شاخصهای مهم در بازار کریپتو، دامیننس بیتکوین است و این شاخص، با دامیننس تتر بوده و شما باید برای افزایش احتمال موفقیت خود در معاملات، این دو را با هم بررسی کنید. رابطه میان دامیننس تتر و دامیننس بیتکوین معمولاً بهصورت عکس همدیگر عمل میکند و از این جهت یکی از شاخصهای روانشناسی بازار کریپتو به حساب میآید. وقتی دامیننس تتر رشد میکند، یعنی بخش بزرگی از سرمایه از بیتکوین و آلتکوینها خارج شده و در استیبلکوینها پارک میشود؛ در چنین شرایطی دامیننس بیتکوین یا ثابت میماند یا افت میکند، چون معاملهگران حتی روی بیتکوین هم دست نگه داشتهاند.
برعکس، زمانی که دامیننس بیتکوین بالا میرود، سلطه این ارز بر بازار بیشتر شده و آلتکوینها در حاشیه قرار میگیرند، و همین موضوع باعث افت دامیننس تتر میشود چرا که نقدینگی از تتر به سمت بیتکوین حرکت کرده است. حالتی هم وجود دارد که هر دو شاخص پایین میآیند؛ این وضعیت معمولاً نشانه ورود سرمایه به آلتکوینها و آغاز یک دورهی آلتسیزن است. به زبان ساده، هر بار که دامیننس تتر و بیتکوین را در کنار هم بررسی کنیم، میتوانیم بهتر بفهمیم پول در حال حاضر در کجای بازار جریان دارد. یعنی در استیبلکوینها، بیتکوین یا آلتکوینها. در جدول زیر میتوانید خلاصهای کلی از رابطه میان دامیننس تتر و دامیننس بیتکوین را مشاهده کنید:
| وضعیت دامیننس تتر | وضعیت دامیننس بیتکوین | تفسیر بازار |
| بالا | کاهش یا ثابت | ترس زیاد در بازار؛ سرمایهگذاران نقد ماندهاند و حتی بیتکوین را هم نمیخرند. |
| پایین | بالا | سلطه بیتکوین بالاست؛ آلتکوینها ضعیف عمل میکنند و نقدینگی از تتر به BTC رفته است. |
| پایین | پایین | هر دو پایین هستند؛ پول وارد آلتکوینها شده و احتمال آغاز آلتسیزن وجود دارد. |
در چه شرایطی از دامیننس تتر برای پیشبینی روند بازار استفاده میشود؟
دامیننس تتر یکی از شاخصهایی است که معاملهگران برای درک روانشناسی بازار و پیشبینی روندها به آن توجه میکنند. وقتی این شاخص بالا میرود، معنایش این است که سرمایهگذاران نقد ماندهاند و بیشتر داراییها را به تتر تبدیل کردهاند؛ چنین شرایطی معمولاً نشانهی ترس یا انتظار برای ریزش بیشتر است و از آن میتوان برای پیشبینی ادامهی بازار نزولی یا فاز اصلاحی استفاده کرد. در مقابل، وقتی دامیننس تتر شروع به کاهش میکند، یعنی پول از تتر به سمت خرید بیتکوین و آلتکوینها حرکت کرده و این حالت اغلب بهعنوان سیگنالی برای شروع یک روند صعودی یا آلتسیزن تعبیر میشود. در واقع، تریدرها بیشتر در دو موقعیت به دامیننس تتر نگاه میکنند: یکی هنگام سنجش میزان ترس و احتیاط سرمایهگذاران در سقوطها، و دیگری در زمان مشاهدهی بازگشت نقدینگی به سمت رمزارزها برای تایید آغاز یک حرکت صعودی.
آموزش ترید با دامیننس تتر – استراتژیهای معاملاتی
بهطور کلی، اینکه برای معامله، تنها به دامیننس تتر اکتفا کنید، کار بسیار خطرناکی است و این شاخص در کنار سایر روشهای تحلیلی مانند تحلیل تکنیکال و فاندامنتال، میتواند تاییدی بر تحلیلهای شما باشد و در این مسیر به شما کمک کند. در این بخش به بررسی برخی استراتژیهای محبوب معاملهگران برای ترید با دامیننس تتر خواهیم پرداخت.
۱. استراتژی ورود در کف بازار (Accumulation Entry)
زمانی که دامیننس تتر به سطوح بسیار بالا میرسد (مثلاً بالاتر از ۹ تا ۱۰ درصد)، این نشانهای از ترس شدید در بازار است. سرمایهگذاران در چنین وضعیتی تمایلی به خرید ارزهای پرنوسان ندارند و پولشان را به استیبلکوینها منتقل کردهاند. این حالت اغلب در پایان ریزشهای سنگین یا دوران رکود طولانی دیده میشود. معاملهگران حرفهای این شرایط را «فرصت خرید پنهان» میدانند و بهصورت تدریجی و پلهای وارد بیتکوین یا آلتکوینهای بنیادی میشوند، چون معمولاً بعد از دورههای ترس، بازار وارد مرحله انباشت و سپس رشد میشود.
۲. استراتژی خروج تدریجی در سقف (Distribution Exit)
وقتی دامیننس تتر به پایینترین محدودههای تاریخی خود میرسد (مثلاً کمتر از ۳ درصد)، یعنی تقریباً همه سرمایهگذاران پولشان را از تتر خارج کردهاند و وارد بیتکوین یا آلتکوینها شدهاند. چنین شرایطی بیشتر نشانهی طمع و هیجان خرید بیشازحد در بازار است. در این مرحله ریسک تشکیل حباب و اصلاح شدید قیمتی بالا میرود. بنابراین، تریدرهای باتجربه معمولاً بخش قابلتوجهی از داراییشان را به تتر برمیگردانند تا در صورت ریزش شدید بازار، سرمایهشان حفظ شود و حتی بتوانند در کف دوباره وارد شوند.
۳. استفاده ترکیبی با دامیننس بیتکوین
یکی از تکنیکهای جالب، بررسی همزمان دامیننس تتر و دامیننس بیتکوین است. اگر دامیننس تتر در حال کاهش باشد و دامیننس بیتکوین بالا برود، این نشانهی ورود پول به بیتکوین است و معمولاً قدرت اصلی بازار در دست BTC قرار دارد. در چنین شرایطی تمرکز معاملهگران روی بیتکوین منطقیتر است. اما اگر هم دامیننس تتر پایین بیاید و هم دامیننس بیتکوین افت کند، این یعنی پول نه به بیتکوین رفته و نه به تتر، بلکه مستقیم وارد آلتکوینها شده است؛ این شرایط اغلب آغاز یک «آلتسیزن» واقعی است که فرصتهای سود بزرگی در آلتکوینها به وجود میآورد.
۴. استراتژی معامله در روندهای میانمدت با تحلیل تکنیکال
نمودار دامیننس تتر مثل یک دارایی مستقل قابل تحلیل است. معاملهگران حرفهای خطوط حمایت و مقاومت، الگوهای قیمتی و روندهای آن را بررسی میکنند. مثلاً اگر دامیننس تتر از یک حمایت کلیدی سقوط کند، میتواند نشانهی ادامهی رشد بازار ارزهای دیجیتال باشد. در مقابل، اگر دامیننس یک مقاومت مهم را بشکند و صعودی شود، میتواند هشداری برای شروع اصلاح یا بازار نزولی باشد. این روش به معاملهگران اجازه میدهد تصمیمات میانمدت و حتی کوتاهمدت خود را دقیقتر اتخاذ کنند.
۵. استراتژی مدیریت ریسک و تنظیم پرتفوی
دامیننس تتر در اصل یک ابزار برای درک احساسات جمعی بازار است. معاملهگران میتوانند از آن برای تغییر وزن داراییهایشان استفاده کنند. بهعنوان مثال، وقتی دامیننس تتر بالاست، آنها درصد بیشتری از پرتفوی خود را به استیبلکوین اختصاص میدهند تا ریسک کمتری داشته باشند. در عوض، وقتی دامیننس کاهش مییابد، سرمایهگذاران میتوانند آرامآرام از استیبلکوین خارج شوند و به سمت بیتکوین و آلتکوینها حرکت کنند. این رویکرد کمک میکند تا هم از فرصتهای رشد جا نمانند و هم در زمانهای پرریسک دچار ضرر سنگین نشوند.
تفاوت دامیننس تتر با ارزش کل بازار USDT چیست؟
ارزش کل بازار تتر یا همان USDT Market Cap صرفاً به میزان کل تترهای در گردش و ضرب آنها در قیمت هر واحد (که همواره نزدیک به یک دلار است) اشاره دارد. این شاخص مثل یک معیار اندازهگیری نشان میدهد تتر تا چه حد در بازار کریپتو منتشر شده و چه مقدار پشتوانه دلاری برایش در نظر گرفته شده است. به بیان دیگر، مارکت کپ تتر صرفاً بزرگی و حجم این استیبلکوین را نشان میدهد و ارتباط مستقیمی با رفتار معاملهگران یا جهتگیری احساسات بازار ندارد. برای مثال، اگر عرضه تتر افزایش پیدا کند، مارکت کپ آن هم بالا میرود، حتی اگر شرایط کلی بازار صعودی یا نزولی نباشد.
در مقابل، دامیننس تتر نشاندهنده سهم تتر از کل بازار ارزهای دیجیتال است و بیشتر یک شاخص تحلیلی و روانشناختی محسوب میشود. وقتی این درصد افزایش پیدا میکند، یعنی سرمایهگذاران ترجیح دادهاند داراییهای پرریسک را به تتر تبدیل کنند و نقد باقی بمانند؛ برعکس، کاهش دامیننس تتر نشانه ورود دوباره پول به بیتکوین و آلتکوینهاست. بنابراین تفاوت اصلی این دو مفهوم در کاربردشان است. مارکت کپ فقط ابعاد واقعی تتر را میسنجد، اما دامیننس تتر ابزاری برای تحلیل روند بازار و رفتار سرمایهگذاران به شمار میرود.
عوامل موثر بر دامیننس تتر
عواملی وجود دارند که روی افزایش یا کاهش دامیننس تتر بسیار تاثیرگذار بوده و گاها شما با بررسی این عوامل میتوانید پیش از افزایش یا کاهش آن روند را پیشبینی کنید. در این بخش به بررسی این عوامل خواهیم پرداخت.
نوسانات بازار و اعتماد سرمایهگذاران
یکی از اصلیترین عواملی که میتواند دامیننس تتر را جابهجا کند، شدت نوسانات در بازار کریپتو است. در دوران ریزشهای شدید یا زمانی که سرمایهگذاران احساس ناامنی میکنند، بیشتر نقدینگی به سمت تتر منتقل میشود و سهم آن از کل بازار افزایش پیدا میکند. در مقابل، وقتی بازار در روند صعودی قرار دارد و اعتماد به آینده بیشتر میشود، سرمایهگذاران داراییهای خود را از تتر خارج کرده و وارد بیتکوین و آلتکوینها میکنند و همین موضوع باعث کاهش دامیننس تتر میشود.
مقررات نظارتی و قوانین جدید
قوانین مالی و موضعگیری نهادهای نظارتی جهانی نسبت به استیبلکوینها تأثیر مستقیم بر جایگاه تتر دارند. اگر کشوری قوانین سختگیرانهتری وضع کند یا درباره پشتوانه دلاری تتر ابهام ایجاد شود، سرمایهگذاران ممکن است اعتماد کمتری داشته باشند و بخشی از سرمایه خود را به استیبلکوینهای دیگر منتقل کنند. در عوض، شفافیت بیشتر در ذخایر تتر یا تأییدیههای رسمی میتواند اعتماد عمومی را افزایش داده و دامیننس آن را تقویت کند.
ورود یا تقویت استیبلکوینهای رقیب
رقبای تتر مثل USDC، DAI یا حتی استیبلکوینهای دولتی (CBDCها) میتوانند در کاهش یا افزایش دامیننس تتر نقش مهمی داشته باشند. اگر یکی از این رقبا سهم بیشتری از بازار به دست آورد یا امکانات بهتری مثل کارمزد کمتر و شفافیت بیشتر ارائه دهد، بخشی از نقدینگی از تتر خارج میشود و دامیننس آن کاهش پیدا میکند. با این حال، در شرایطی که تتر همچنان سریعتر، در دسترستر و نقدشوندهتر از رقبا باشد، جایگاهش تثبیت خواهد شد.
بررسی نمونههای تاریخی دامیننس تتر
دامیننس تتر در طول تاریخ بازار کریپتو بارها بهعنوان یک شاخص مهم مورد توجه قرار گرفته و نمونههای مشخصی از نقش آن در روندها دیده میشود. برای مثال، در سقوط بزرگ مارس ۲۰۲۰ (کرش کرونا) که بیتکوین تا محدوده ۴۰۰۰ دلار پایین آمد، بسیاری از سرمایهگذاران داراییهای خود را به تتر تبدیل کردند و همین باعث شد دامیننس USDT به بالاترین سطوح خود در آن زمان برسد. این افزایش شدید، بازتاب ترس گسترده و میل عمومی به نقد شدن بود. جالب اینکه کمی بعد از این جهش در دامیننس، بازار وارد فاز انباشت شد و همان نقطه شروع رشد تاریخی ۲۰۲۰–۲۰۲۱ بود.
نمونه دیگر در سال ۲۰۲۱ همزمان با اوجگیری بیتکوین به سقف تاریخی ۶۹ هزار دلار دیده شد. در این مقطع، دامیننس تتر بهشدت افت کرد چون بیشتر سرمایهگذاران پول نقدشان را به بیتکوین و آلتکوینها انتقال داده بودند. اما درست بعد از این افت و هیجان بیشازحد بازار، اصلاح سنگینی آغاز شد و بار دیگر دامیننس تتر رو به بالا حرکت کرد. همچنین در سقوط ۲۰۲۲ پس از فروپاشی ترا (LUNA) و بحران صرافی FTX، دامیننس تتر دوباره جهش چشمگیری داشت، چرا که سرمایهگذاران برای حفظ ارزش سرمایه به USDT پناه بردند. این نمونهها نشان میدهد که تغییرات دامیننس تتر نهتنها بازتاب شرایط روانی بازار است، بلکه میتواند بهعنوان یک سیگنال هشدار یا تایید برای شروع روندهای بزرگ به کار رود.
دامیننس تتر؛ ابزاری قدرتمند اما نه بینقص
همانطور که دریافتید، دامیننس تتر، ابزار و شاخصی بسیار قدرتمند برای پیشبینی روند بازار است و بررسی آن میتواند احتمال موفقیت شما را در معاملات بالا ببرد؛ اما باید بدانید که اگر برای معاملات خود به تنهایی از این شاخص استفاده کنید، ممکن است متحمل ضررهای بسیار بزرگی شوید.
به بیان دیگر، درست است که دامیننس تتر با قیمت بیتکوین رابطهای معکوس دارد؛ اما گاهی ممکن است این شاخص افزایش پیدا کند و قیمت بیتکوین هم بالا برود و اینجا معاملهگرانی که پوزیشن شورت باز کرده و تنها به دامیننس تتر اکتفا کردهاند ضرر میکنند. پس در نتیجه شما باید همزمان با بررسی دامیننس تتر، سایر روشها و استراتژیهای معاملاتی مانند تحلیل تکنیکال و فاندامنتال را به کار بگیرید و به هیچ وجه مدیریت سرمایه و حد سود و حد ضرر را فراموش نکنید.
سخن آخر
در این مقاله از پیدار با بررسی دامیننس تتر و نحوه معامله با آن همراه شما بودیم. میتوان گفت که در بازار کریپتو همه شاخصها به نوعی با یکدیگر در ارتباط هستند و خوب است در کنار دامیننس تتر، شاخصهای مهمی همچون دامیننس بیتکوین را هم بررسی کنید.
سوالات متداول
۱- دامیننس تتر چیست؟
دامیننس تتر نشان میدهد چه درصدی از کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال به استیبلکوین USDT اختصاص دارد.
۲- افزایش دامیننس تتر چه معنایی دارد؟
بالا رفتن دامیننس تتر معمولاً نشانه ترس و بیاعتمادی سرمایهگذاران است؛ یعنی پول بیشتری نقد شده و در قالب USDT نگهداری میشود.
۳- کاهش دامیننس تتر چه سیگنالی به بازار میدهد؟
وقتی دامیننس تتر پایین میآید، به این معناست که سرمایهگذاران پولشان را از تتر خارج کرده و وارد بیتکوین و آلتکوینها کردهاند؛ معمولاً این حالت آغاز روندهای صعودی است.